Yafca Art | Yafca Art
15981
home,page-template-default,page,page-id-15981,ajax_updown,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode-theme-ver-13.4,qode-theme-bridge,disabled_footer_bottom,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.5,vc_responsive

Y@old.nursery

 

«My garden is my most beautiful masterpiece»
Claude Monet

«There are no gardening mistakes, only experiments»
Janet Kilburn-Phillips (Αγγλίδα κηπουρός)

 

Η αγγλική λέξη nursery, έχει δυο ερμηνείες, η μια αναφέρεται στο βρεφοκομείο ενώ η άλλη στο φυτώριο φυτών. Η έννοια γίνεται αντιληπτή ως ένας ειδικός προστατευμένος χώρος για νέες ζωές, που τους δίνεται η απαιτούμενη φροντίδα και προσοχή για την μελλοντική τους εξέλιξη και ευημερία. Στη μακρά ιστορία της τέχνης η φύση κατέχει ιδιάζουσα ρόλο. Με βάση αυτήν τη διαρκή και γόνιμη σχέση, το εγχείρημα Y@oldnursery μετουσιώνει την έννοια nursery ως φυτώριο σε ένα περιβάλλον καλλιτεχνικής δημιουργίας. Όπως στο φυτώριο καλλιεργούνται φυτά για μεταφύτευση, για αποθεματική χρήση, για εκκόλαψη ή προς διάθεση στο κοινό, σε αυτό το πολιτισμικό φυτώριο καλλιεργούνται ιδέες, σκέψεις, εκφράσεις που άλλοτε μεταγράφονται σε εικαστικά έργα και άλλοτε μπολιάζουν νέες έρευνες, συζητήσεις, συνεργασίες και εικαστικές δράσεις, με σκοπό την βαθιά επικοινωνία με το κοινό και τον δημιουργικό και γόνιμο διάλογο μαζί του. ‘Όπως έλεγε ο Ιταλός σκηνοθέτης ‘Εττορε Σκόλα (Ettore Scola) «Το έργο μπορεί να εγείρει ερωτήματα τα οποία διαφορετικά μπορεί να μην είχαν γεννηθεί, μπορεί να δημιουργήσει αμφιβολίες στο κοινό που αλλιώς δεν θα υπήρχαν». Ένα φυτώριο μπορεί να παράγει πολλά και διαφορετικά είδη φυτών και δένδρων όπως ξυλώδη και ποώδη φυτά, οπωροφόρα, και λαχανικά. Αντίστοιχα το συγκεκριμένο καλλιτεχνικό εγχείρημα περιλαμβάνει έργα με πλούσιους μορφικούς κώδικες και τεχνικές. Η αλληλοεπίδραση και η συνδιαμόρφωση του πεδίου της εικαστικής έρευνας και παραγωγής αποτελούν τις βασικές αρχές του. Η δυναμική του έγκειται στην αναζήτηση, στην αποδοχή, στην προβολή και στην ανάδειξη της διαφορετικότητας των μερών του μέσα από τις εννοιολογικές και υφολογικές συγκλίσεις και αποκλίσεις τους.
Η έννοια του χρόνου είναι η θεμελιώδης ιδέα που συνδέει νοηματικά τα έργα της έκθεσης. Καθένα από αυτά αποτελεί έναν διαφορετικό στοχασμό πάνω στην έννοια του χρόνου και της εικαστικής του μεταγραφής. Η σχέση του έργου τέχνης με το χώρο και με το χρόνο είναι ποικίλη και πολλαπλή. Το έργο τέχνης συμπυκνώνει και διαστέλλει παρόν παρελθόν και μέλλον. Η μεταβλητή έννοια του χρόνου ενσωματώνεται και προσεγγίζεται διαφορετικά σε κάθε έργο της έκθεσης, παρουσιάζοντας με αυτόν τον τρόπο την συνθετότητα της κριτικής σκέψης γύρω από την πρόσληψη, κατανόηση και ερμηνεία της πραγματικότητας ως χώρο-χρονική συνθήκη.
Πρωταρχική σημασία στον τρόπο αντίληψης του χρόνου κατέχει η ανθρώπινη εμπειρία. Η αίσθηση του χρόνου συνιστά χαρακτηριστικό και διακριτό στοιχείο του ανθρώπου. Η αναγνωρίσιμη αναπαράσταση μιας καρδιάς συμβολοποιεί τον ανθρώπινο χρόνο στο έργο «Reincarnation» της Αικατερίνης Κανακάκι. Μέσα από την ιδέα της μετενσάρκωσης, της συνεχούς αναγέννησης της ψυχής, μετουσιώνει εικαστικά τον χρόνο ως την ουσία του ατόμου και των υπαρξιακών του επιλογών. Η εμπειρία του χρόνου μέσα από την διαδικασία παραγωγής του έργου τέχνης εμπεριέχεται στο έργο «Broken» της Γιώτας Ανδριάκαινα. Μέσα από την αποδόμηση και αναδόμησή ενός οικείου αντικειμένου θίγεται η σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με τους γρήγορους και χαοτικούς ρυθμούς που επικρατούν στην καθημερινότητα. Η «ιστορικότητα» της σύνθεσης, ένα παλαιό αντικείμενο μεταβάλλεται με αργό ρυθμό σε ένα έργο τέχνης, στέκεται κριτικά απέναντι στο πώς διαμορφώνεται ο σύγχρονος τρόπος διαβίωσης και καταδεικνύει με φιλοσοφική διάθεση την σημασία του χρόνου στην πρόσληψη της πραγματικότητας. Τη σχέση με το παρελθόν μέσω της αισθητικής αξίας των αντικειμένων φέρει το έργο «Texaco» του Πέτρου Σουφλερού. Η αναπαράσταση ενός βαρελιού πετρελαίου συνιστά εικόνα μνήμης και στοχασμού. Ο εικαστικός μεταφέρει ζωγραφικά μια εικόνα του παρελθόντος που γίνεται μια αισθητική στιγμή του παρόντος για τον θεατή. ‘Ένα νοητό παιχνίδι ανάμεσα στις «ιδιότητες» του χρόνου, ως διαρκή και ως εφήμερου, ενσαρκώνει το έργο «Άτιτλο» της Νίνας Προύσαλη. Η εικαστική σύνθεση, ως «παλίμψηστο» αναφορών της σύγχρονης αστικής καθημερινότητας, ένα βιβλίο που βρέθηκε τυχαία και μια εφήμερη κατασκευή, δημιουργούν μια αφήγηση. Το νόημα προκύπτει από την σύνθεση των φαινομενικά επι μέρους ασύνδετων στοιχείων. Οι λέξεις του βιβλίου «στρέφονται» προς τα έξω, έξω από το χωρικό περιθώριο της σελίδας, δημιουργώντας μια «αρχιτεκτονική» δομή. Ο θεατής μπορεί να «διαβάσει» και να ερμηνεύσει ελεύθερα το κωδικοποιημένο μήνυμα που φέρει η εγκατάσταση. Η καταγραφή στιγμών του αστικού τοπίου είναι ο πυρήνας του εικαστικού έργου «Βόλτα το σκύλο» του Βλάση Κότιου. Η χρονική διάρκεια μιας βόλτας μεταγράφεται σε ένα ζωγραφικό παλίμψηστο εικόνων της πόλης. Το χρώμα έχει καθοριστικό χαρακτήρα στην αποτύπωση της πραγματικότητας, σε βαθμό που αντικαθιστά στοιχεία της. Οι χρωματικές εντάσεις ενεργοποιούν το βλέμμα και τη φαντασία του θεατή. Η διαδοχή των συγκεκριμένων χώρο-χρονικών στιγμών αποτυπώνει τον χρόνο, συνθέτει μια ιδιότυπη αναπαράσταση της πραγματικότητας και εγγράφει τις εναλλαγές στον τρόπο πρόσληψής της. Η εμπειρία του «περάσματος» από το ένα σημείο στο άλλο, η έννοια της μετάβασης δομεί την προβληματική του έργου «Μετάβαση» της Ευγενίας Φαλιαρίδου. Το έργο επιχειρεί να καταγράψει και να κατανοήσει τις μεταβλητές έννοιες του χώρου και του χρόνου μέσα από μια σπονδυλωτή οπτική αφήγηση της εμπειρίας της «διαδρομής» με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Η κίνηση είναι ταυτισμένη με τη ροή του χρόνου, την εξέλιξη και την αλλαγή. Το έργο χαρτογραφώντας αφαιρετικά αυτή την «αναγκαστική» καθημερινή συνθήκη καταδεικνύει την ιστορική σημασία των μεταβάσεων στην ανθρώπινη ιστορία. Οι μεταβάσεις από την μια εποχή στην άλλη είναι αργές και επώδυνες, είναι περίοδοι μεγάλων συγκρούσεων και κρίσεων. «Κάθε αντίληψη της ιστορίας εκφέρεται πάντοτε μαζί με μια συγκεκριμένη εμπειρία του χρόνου» υποστήριζε ο φιλόσοφος Τζόρτζιο Αγκάμπεν (Giorgio Agamben), μια συμπυκνωμένη καταγραφή χρόνου αποτελεί το έργο «Σημειώσεις 7ημέρου» του Δημήτρη Ζουρούδη. Σε αυτό το ιδιαίτερο δίπτυχο σημειωματάριο οι μέρες μεταγράφονται σε κάθετες γραμμές. Το διαγραμμένο σύνολο επτά γραμμών, από μια πλάγια, ορίζει την χρονική διάρκεια μιας εβδομάδας. Ο χρόνος μεταγράφεται στον δισδιάστατο χώρο της ζωγραφικής επιφάνειας. Οι χρωματικές σημειώσεις, ως κωδικοποιημένα ίχνη αυτής της εμπειρίας, λειτουργούν ως αναπαραστάσεις γεγονότων, συναισθημάτων, σκέψεων και παραμένουν ανοιχτές σε ερμηνείες. Η εικαστική καταγραφή του «τώρα» νοηματοδοτεί εκ νέου τον αγώνα αναζήτησης της θέσης του ατόμου απέναντι στην ιστορία. Η παράμετρος του χρόνου τίθεται πολλαπλά στο έργο «Αναγνώσεις» του Κύριλλου Σαρρή. Ο εικαστικός διαβάζει το δοκίμιο του Ουλίσες Καριόν (Ulises Carrión) «Η νέα τέχνη να φτιάχνεις βιβλία» ενώ παράλληλα παρουσιάζει ξεφυλλίζοντας τα προσωπικά του βιβλία καλλιτέχνη. Ένα βιβλίο καλλιτέχνη αποτελεί μια «αυτόνομη χωρο-χρονική ακολουθία». Ο δημιουργός, μέσα από άπειρες δυνατότητες παρέμβασης, δημιουργεί ένα σύστημα, λεκτικών, υλικών και μορφικών σημείων για να κοινωνήσει την ιδέα του. Ο «αναγνώστης» κάθε φορά έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει την δική του μοναδική και ξεχωριστή εμπειρία. Τα σημειωματάρια/ artist’s book του Κύριλλου Σαρρή έχουν διττό ρόλο, καταγράφουν την «καθημερινότητα» ενώ αποτελούν το ανάπτυγμα όλων των εννοιολογικών και εικαστικών του αναζητήσεων. Μια ιδιόμορφη μεταγραφή της προσωπικής του ιστορίας μέσω της συνομιλίας του με την ιστορία της τέχνης αποτελεί το έργο «Res, non verba» του Ανδρέα Λάσκαρη. Η «εσωτερική» του αναζήτηση συνδέεται άρρηκτα με την έρευνα και τη μελέτη των αισθητικών και φιλοσοφικών ζητημάτων της τέχνης που τον απασχολούν. Κάθε «σημείο» στον καμβά είναι ένα ίχνος και μια καταγραφή αυτής της πορείας. Το έργο μεταγράφει αλληγορικά τον λόγο του φιλόσοφου Τζων Ντιούι (John Dewey), που ισχυριζόταν ότι η τέχνη ως πηγή γνώσης «μας μαθαίνει πώς να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο που μας περιβάλλει».
Τα εικαστικά έργα καταγράφουν ιδέες, σκέψεις, εμπειρίες, αναζητήσεις σε μια προσπάθεια διείσδυσης στην ουσία της πραγματικότητας. Τα έργα γίνονται το πεδίο στοχασμού πάνω στο ιστορικό σήμερα.

Νίκη Παπασπύρου
ιστορικός τέχνης